Γιατί τα ανθρώπινα δάχτυλα ζαρώνουν στο νερό;

Kyriacos Kareklas, Daniel Nettle and Tom V. Smulders
Centre for Behaviour and Evolution, Institute of Neuroscience, Newcastle University.

Αντίθετα από ό,τι φανταζόμαστε, το δέρμα στα δάχτυλα δεν ζαρώνει επειδή απορροφά νερό. Ήδη από τη δεκαετία του 1930, οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι το φαινόμενο εξαφανίζεται σε ασθενείς στους οποίους έχουν καταρραφεί τα νεύρα των δακτύλων.

Διαπίστωσαν τελικά ότι το ζάρωμα έχει διαφορετική προέλευση, τη συστολή αιμοφόρων αγγείων κάτω από το δέρμα. Και το συμπέρασμα είναι ότι το ζάρωμα είναι μάλλον μια αντίδραση του νευρικού συστήματος, η οποία εξελίχθηκε στον άνθρωπο επειδή προσφέρει κάποιο πλεονέκτημα.

Ο Τομ Σμάλντερς, εξελικτικός βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Νιουκάσλ στη Βρετανία, ήθελε να εξετάσει το κατά πόσο το ζάρωμα των δακτύλων έχει κάποια πρακτική αξία που θα δικαιολογούσε την εξέλιξή του.

Ο Σμάλντερς και οι συνεργάτες του ζήτησαν από 20 εθελοντές να σηκώσουν και να μετακινήσουν βόλους και μολυβένια βάρη, ορισμένα από τα οποία ήταν βρεγμένα ενώ άλλα στεγνά.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι εθελοντές είχαν καλύτερη λαβή στα υγρά αντικείμενα αν τα δάχτυλά τους είχαν πρώτα μουλιάσει στο νερό για μισή ώρα. Όταν είχαν ζαρωμένα δάχτυλα, οι συμμετέχοντες έπιαναν και μετέφεραν τα υγρά αντικείμενα 12% ταχύτερα από ό,τι όταν τα χέρια τους ήταν στεγνά. Στην περίπτωση των στεγνών αντικειμένων, το πείραμα δεν έδειξε διαφορές ανάμεσα στα στεγνά και τα ζαρωμένα δάχτυλα.

Το συμπέρασμα είναι ότι το ζάρωμα των δακτύλων διευκολύνει ειδικά τον χειρισμό υγρών αντικειμένων, και ίσως μας βοηθούσε κάποτε να βρίσκουμε τροφή σε υγρά περιβάλλοντα, αναφέρουν οι ερευνητές στο Biology Letters, μια επιθεώρηση της βρετανικής Βασιλικής Εταιρείας.

Πώς όμως λειτουργεί το φαινόμενο; Σύμφωνα με τον Σμάλντερς, τα αυλάκια που σχηματίζονται στα ακροδάχτυλα λειτουργούν ως κανάλια που διώχνουν μακριά το νερό και επιτρέπουν στο δέρμα να έρχεται σε καλύτερη επαφή με το αντικείμενο, ακριβώς όπως τα αυλάκια στα λάστιχα ενός αυτοκινήτου βελτιώνουν την πρόσφυση στο δρόμο.

Δεδομένου όμως ότι τα ζαρωμένα δάχτυλα δεν επηρεάζουν το πιάσιμο στεγνών αντικειμένων, το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί δεν μένουν μόνιμα ζαρωμένα, ακόμα και όταν είναι στεγνά.

Ο Δρ Σμάλντερς παραδέχεται ότι δεν γνωρίζει με βεβαιότητα την απάντηση, έχει όμως κάποιες υποψίες: Το ζάρωμα «ίσως μειώνει την ευαισθησία των δακτύλων μας ή μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο βλαβών από τις επαφές μας με αντικείμενα» λέει ο ερευνητής.

http://rsbl.royalsocietypublishing.org/content/9/2/20120999.full.pdf+html

Γιατί οι μητέρες πρέπει να θηλάζουν;

θηλασμος

Αρχαία Περίοδος

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, μέχρι την εκβιομηχάνιση των κοινωνιών, η μητέρα είχε μόνον μια επιλογή προκειμένου να διατηρήσει στη ζωή το νεογνό / βρέφος** της. Η επιλογή αυτή ήταν να του δώσει ανθρώπινο γάλα είτε αυτό προέρχονταν από την ίδια (μητρικός θηλασμός), είτε από άλλη γυναίκα (θετός θηλασμός).

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι αναγνώρισαν την ζωτική σημασία του μητρικού θηλασμού και του προσέδωσαν ιερή φύση. Οι εικόνες της θεάς Ίσιδας που θηλάζει τον γιό της Ώρο κατά την γέννηση, την στέψη και τον επίγειο θάνατο του είναι ευρύτατα διαδεδομένες. Σε κάθε μία από αυτές τις κρίσιμες στιγμές είναι το μητρικό γάλα που θα του προσφέρει πνευματική τροφή και θα του προσδώσει την αθανασία.

Η αντίληψη της εξαιρετικής σπουδαιότητας και της ιερής φύσης του μητρικού γάλακτος θα περάσει και στην αρχαία Ελλάδα και στην συνέχεια στην αρχαία Ρώμη, γεγονός που αποδεικνύεται και από το πλήθος των αγαλματιδίων που αναπαριστούν θεές, όπως η Δήμητρα, η Γαία και η Ήρα, ως θηλάζουσες μητέρες.

Βέβαια στις παραπάνω τρείς ιστορικές περιόδους (αλλά και στην συνέχεια), τα βρέφη ναι μεν θρέφονταν με μητρικό γάλα, αλλά αυτό δεν ήταν πάντα της μητέρας τους. Οι μητέρες που ανήκαν στις ανώτερες κοινωνικές τάξεις συνήθιζαν να προσλαμβάνουν τροφούς*** προκειμένου να θηλάσουν τα παιδιά τους. Σε αντίθεση φυσικά με τις μητέρες των μεσαίων και κατωτέρων κοινωνικών τάξεων που αναλάμβαναν οι ίδιες τον θηλασμό των παιδιών τους.

Τα παιδιά των φαραώ λοιπόν, τα θήλαζε τροφός, η οποία έχαιρε τόσο μεγάλης εκτίμησης ώστε τα δικά της παιδιά και τα παιδιά των φαραώ να θεωρούνται αδέλφια εκ γάλακτος. Στην Σπάρτη δε, οι βασίλισσες θήλαζαν μοναχά τον πρωτότοκο γιό τους ο οποίος και προορίζονταν να κληρονομήσει το θρόνο ενώ τα υπόλοιπα παιδιά της βασίλισσας τα θήλαζαν κοινές θνητές. Ο Πλάτωνας στο έργο του «Πολιτεία» υποστηρίζει ότι η υπακοή στο κράτος θα πρέπει να ενισχυθεί με την συγκέντρωση όλων των βρεφών σε δημόσιους βρεφονηπιακούς σταθμούς όπου θα θηλάζονται από τροφούς. Στην Ρώμη οι πλούσιες οικογένειες συνήθιζαν να χρησιμοποιούν Ελληνίδες μητέρες και αργότερα χριστιανές σκλάβους για τον θηλασμό των παιδιών τους.

Ήταν τόσο μεγάλη η έκταση που είχε πάρει ο θεσμός της παραμάνας κατά την αρχαιότητα ώστε σημαίνοντα πρόσωπα, όπως ο Αριστοτέλης, ο Πλούταρχος, ο Κικέρωνας και ο Τάκιτος, να καταδικάσουν την συγκεκριμένη πρακτική. Θεωρούσαν καθήκον της μητέρας να θηλάσει τα παιδιά της. Αυτός ο πρώτος οικογενειακός δεσμός αγάπης θα εξελισσόταν σε αγάπη για την πατρίδα και σε προθυμία του ατόμου να κάνει το καθήκον του προς αυτήν. Η άρνηση της μητέρας να θηλάσει τα παιδιά της αποτελούσε ένδειξη παρακμής και έθετε σε κίνδυνο τη σταθερότητα της κοινωνίας.

* Το άρθρο αυτό αποτελεί στο μεγαλύτερο μέρος του, σύνοψη του άρθρου «Nursing Times» του Paul Doolan που δημοσιεύτηκε στο History Today τον Δεκέμβριο του 2008.

** Νεογνό ονομάζεται η ανθρώπινη ύπαρξη από τη πρώτη ημέρα ζωής μέχρι και το τέλος του πρώτου μήνα, ενώ βρέφος ονομάζεται η ανθρώπινη ύπαρξη μετά το πέρας του πρώτου μήνα μέχρι και το τέλος του πρώτου χρόνου. Στον οδηγό θα χρησιμοποιείται κατά κόρον ο όρος βρέφος για να περιγράψει την ανθρώπινη ύπαρξη από τη στιγμή της γέννησης του έως και το τέλος του 2ο έτους της ζωής του.

*** Τροφός ή παραμάνα: γυναίκα που θηλάζει ξένα παιδιά επί αμοιβής και που συχνά παρακολουθεί την ανατροφή τους.

Βυζάντιο – Αναγέννηση

Στα βυζαντινά χρόνια, σύμφωνα με αναφορές του Αέτιου και του Ορειβάσιου, θεωρούσαν το πύαρ ακατάλληλο για τα νεογνά και γι’ αυτό τους χορηγούσαν μέλι ως βασική τροφή. Ιδανικά ο θηλασμός έπρεπε να ξεκινήσει μεταξύ της 3ης και 5ης ημέρας. Στο βυζάντιο ο θηλασμός συνδέθηκε με το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο της μητέρας, με τις γυναίκες της αριστοκρατίας να προσλαμβάνουν μία ή περισσότερες τροφούς για τον θηλασμό των παιδιών τους. Την εποχή αυτή, οι γιατροί άρχισαν να περιγράφουν την τεχνική του θηλασμού και τόνιζαν τα πλεονεκτήματα του, ιδιαίτερα για τα νεογνά μικρού σωματικού βάρους κατά τη γέννηση. Δεν ενθάρρυναν την πρόωρη εισαγωγή άλλων τροφών στο βρεφικό διαιτολόγιο και καθόριζαν την ιδανική διάρκεια θηλασμού στους 20 με 24 μήνες, με σταδιακό απογαλακτισμό.

Στις αρχές της 2ης χιλιετίας, στην δυτική Ευρώπη, εντάθηκε η λατρεία της Παρθένου Μαρίας με αυτό να φαίνεται πιο ξεκάθαρα στην διάκοσμο των καθεδρικών ναών γοτθικού ρυθμού που αφιερώνονται σε αυτήν. Από τα τέλη του 13ου αιώνα, μεταξύ των διαφόρων αναπαραστάσεων της Παρθένου Μαρίας, κυριαρχεί η επονομαζόμενη «Maria Lactans» («Θηλάζουσα Μαρία»), που εμφανίζει την Παναγία με το ένα στήθος της πλήρως εκτεθειμένο να θηλάζει τον Ιησού. Η δημοτικότητα των εικόνων της «Maria Lactans», σε μια εποχή πολέμων και εξάπλωσης της βουβωνικής πανώλης, πιθανά να αποτελούσε την αντικειμενοποίηση της μεγαλύτερης προσωπικής και συλλογικής αγωνίας της εποχής, που δεν είναι άλλη από την επαρκή και ασφαλή σίτιση.

Παρά το γεγονός ότι το μητρικό γάλα ήταν καλό για τον Θείο Βρέφος, αυτό δεν ήταν αρκετό για να πείσει τον καθένα. Η ευρωπαϊκή αριστοκρατία συνέχισε να ευνοεί τον θεσμό της τροφού καθώς επέτρεπε στις συζύγους να τεκνοποιούν πιο σύντομα και στους συζύγους να ικανοποιούν τις ερωτικές τους επιθυμίες. Ήταν κοινή η πεποίθηση της εποχής πως η ερωτική πράξη κατά την περίοδο της γαλουχίας θα μπορούσε να επιμολύνει το μητρικό γάλα και να βλάψει το παιδί.

Σπουδαίοι ανθρωπιστές όπως ο Φραντσέσκο Μπάρμπαρο και ο Εράσμους προσπάθησαν να ενθαρρύνουν τις μητέρες να θηλάσουν τα βρέφη τους, ενώ στον καμβά σπουδαίων ζωγράφων όπως ο Τιντορέτο και ο Ρούμπενς συχνά απεικονίστηκαν θηλάζουσες μητέρες**. Την ίδια εποχή, οι γυναίκες, χάριν της καλύτερης παιδείας που λάμβαναν και των πρώτων βημάτων που έκαναν σε ζητήματα χειραφέτησης, άρχισαν διστακτικά να συμμετέχουν στον διάλογο περί θηλασμού.

* Το άρθρο αποτελεί στο μεγαλύτερο μέρος του, σύνοψη του άρθρου «Nursing Times» του Paul Doolan που δημοσιεύτηκε στο History Today τον Δεκέμβριο του 2008.
** Επισκεφτείτε δύο πολύ ενδιαφέρουσες ιστοσελίδες που εκθέτουν έργα τέχνης σχετιζόμενα με το θηλασμό: art-breastfeeding.com και El arte de ser madre

Νεώτερη Περίοδος

Την ίδια εποχή, οι γυναίκες, χάριν της καλύτερης παιδείας που λάμβαναν και των πρώτων βημάτων που έκαναν σε ζητήματα χειραφέτησης, άρχισαν διστακτικά να συμμετέχουν στον διάλογο περί θηλασμού.

Στις αρχές του δέκατου έβδομου αιώνα, η κοντέσα του Λίνκολν, κατά παράβαση των συνηθειών που είχαν οι γυναίκες της κοινωνικής της τάξης, δημοσίευσε μια εργασία στην οποία καλεί όλες τις μητέρες να θηλάζουν τα παιδιά τους. Ενώ το 1658 η σύζυγος του κόμη του Μάντσεστερ ανακοινώνει στην ταφόπλακα της ότι κατά τη διάρκεια της ζωής της μπόρεσε να θηλάσει επτά από τα παιδιά της.

Στα μέσα του 18ου αιώνα, ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ, θα προπαγανδίσει την ιδέα του μητρικού θηλασμού, θα επιτεθεί στους αριστοκράτες για την επιλογή τους να προσλαμβάνουν τροφούς και θα ασκήσει κριτική στον Πλάτωνα για την υπεροχή που έδινε στο κράτος έναντι της οικογένειας, θέτοντας ρητορικά το ερώτημα «Μπορεί ο πατριωτισμός να ευδοκιμήσει έξω από την μικρογραφία της πατρίδας που είναι το σπίτι;» θέτοντας φυσικά στο επίκεντρο του σπιτιού την θηλάζουσα μητέρα και το παιδί, τους οποίους προστατεύει με την δύναμη του ο πατέρας.

Λίγα χρόνια αργότερα μια νέα γενιά επαναστατών θα σαρώσει την Γαλλική μοναρχία και θα φέρει στο προσκήνιο νέες αξίες όπως η αντιπροσωπευτική διακυβέρνηση, η ισότητα έναντι του νόμου, αλλά και ο μητρικό θηλασμός. Η άρνηση θηλασμού θα αποτελεί πλέον ένδειξη αριστοκρατίας και κατ’ επέκταση παρακμής.

Είναι χαρακτηριστικό το έργο του Γάλλου πολιτικού ακτιβιστή και καλλιτέχνη Ονορέ Ντομιέ, στο οποίο απεικονίζει την Γαλλική Δημοκρατία σαν μια ισχυρή γυναίκα, που με αυτοπεποίθηση κρατά την Γαλλική σημαία, ενώ δύο υγιή παιδιά θηλάζουν από τα στήθη της και ένα τρίτο παιδί κάθεται στα πόδια της, διαβάζοντας ένα βιβλίο. Η αλληγορία είναι εμφανής: η Γαλλική Δημοκρατία, όπως μια καλή μητέρα, θα θρέψει με το μητρικό γάλα και με την γνώση το σώμα και το μυαλό των πολιτών της.

Την ίδια εποχή η Μαρία Βόλστονκραφτ, δημοσιεύει το «Υπεράσπιση των Δικαιωμάτων της Γυναίκας» που αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά κείμενα του σύγχρονου φεμινισμού. Στο έργο της υποστηρίζει τον μητρικό θηλασμό, αλλά όχι για τους ίδιους λόγους που το κάνει ο Ρουσσώ. Μια γυναίκα θα πρέπει να θηλάσει το παιδί της, όχι επειδή είναι βιολογικά προγραμματισμένη, ούτε γιατί έτσι θα αποδείξει την πολιτική της αρετή, αλλά επειδή έχει το δικαίωμα να το πράξει.

Στα τέλη του 18ου αιώνα το δίλημμα μεταξύ μητρικού θηλασμού και θετού θηλασμού αποτελούσε ουσιαστικά παρελθόν. Για πρώτη φορά το θηλάζον στήθος και το μητρικό γάλα είχαν αποκτήσει ανταγωνιστή, που ήταν αντίστοιχα το θήλαστρο και το βρεφικό γάλα.

* Το άρθρο αυτό αποτελεί στο μεγαλύτερο μέρος του, σύνοψη του άρθρου «Nursing Times» του Paul Doolan που δημοσιεύτηκε στο History Today τον Δεκέμβριο του 2008.

Σύγχρονη Περίοδος

Αρχικά, τα βρεφικά γάλατα δημιουργήθηκαν για να βοηθήσουν παιδιά τα οποία δεν μπορούσαν να θηλάσουν. Όμως, η εφεύρεση της πλαστική θηλής και του πλαστικού μπουκαλιού, μαζί με την ανάπτυξη του συμπυκνωμένου γάλακτος συνέπεσε με την αύξηση της ημερήσιας παραγωγής γάλακτος που οδήγησε τους παραγωγούς να ψάξουν για νέες αγορές.

Ήδη την πρώτη δεκαετία του εικοστού αιώνα υπήρχαν εταιρείες που παρήγαγαν υποκατάστατα μητρικού γάλακτος σε σκόνη (από μη ανθρώπινο γάλα) και τροφοδοτούσαν τις αγορές σε παγκόσμιο επίπεδο. Στα μέσα του εικοστού αιώνα το σύνολο των νοσοκομείων στις ΗΠΑ και την Μεγάλη Βρετανία, χορηγούσαν στα νεογνά υποκατάστατα μητρικού γάλακτος και στις μητέρες αντί-γαλακταγωγά φάρμακα.

Έχοντας κατακτήσει τον σύγχρονο βιομηχανικό κόσμο, οι παραγωγοί υποκατάστατων βρεφικού γάλακτος έστρεψαν την προσοχή τους στις αγορές φτωχότερων χώρων, με αποτέλεσμα η μείωση του μητρικού ή θετού θηλασμού που αρχικά παρατηρήθηκε μόνον στον δυτικό κόσμο να έχει εξαπλωθεί τώρα και στον υπόλοιπο κόσμο.

Μόλις στις δεκαετίες του 1960 και του 1970 υπήρξε εκ νέου στροφή προς τον θηλασμό, αφού άρχισαν σταδιακά να γνωστοποιούνται στο ευρύ κοινό τα θετικά αποτελέσματα για το βρέφος και την μητέρα.

Το 1956 επτά γυναίκες από το Ιλινόις, θορυβημένες από τη σταθερή μείωση των ποσοστών θηλασμού, ιδρύσαν την «La Leche League» η οποία στη συνέχεια θα εξελιχθεί σε ένα διεθνή οργανισμό γυναικών που εθελοντικά βοηθούν σε ζητήματα θηλασμού τις μητέρες που επιλέγουν να θηλάσουν.

Το 1979 ιδρύεται το Διεθνές Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική Διατροφή (IBFAN) προκειμένου να συστηματοποιηθεί η εκστρατεία ενάντια στις ανήθικες εμπορικές πρακτικές που εφαρμόζουν οι εταιρείες παραγωγής υποκατάστατων μητρικού γάλακτος.

Το 1981 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και η UNICEF συνέταξαν τον Διεθνή Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος που υιοθετήθηκε από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας ως ελάχιστο προαπαιτούμενο για την προστασία των βρεφών.

Ο εικοστός αιώνας ήταν μοναδικός υπό την έννοια ότι, για πρώτη φορά στην ιστορία, έγινε πραγματικότητα η αντικατάσταση του μητρικού γάλακτος ως πηγή διατροφής των βρεφών. Ήταν επίσης μοναδικός εξαιτίας του ότι, οι μητέρες που εμφάνιζαν τις περισσότερες πιθανότητες να συνεχίσουν να θηλάζουν τα παιδιά τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ήταν αυτές με υψηλότερο μορφωτικό και κοινωνικοοικονομικό επίπεδο.

* Το άρθρο αυτό αποτελεί στο μεγαλύτερο μέρος του, σύνοψη του άρθρου «Nursing Times» του Paul Doolan που δημοσιεύτηκε στο History Today τον Δεκέμβριο του 2008.

Ο ρόλος του θηλασμού

Ο θηλασμός παίζει τουλάχιστον έξι σημαντικούς ρόλους:

Το ρόλο της άμυνας: Θωρακίζει το βρέφος με αντισώματα, κύτταρα, αντιφλεγμονώδεις παράγοντες, ένζυμα όπως η λυσοζύμη καθ’ όλη τη διάρκεια της γαλουχίας και όχι μόνο κατά τους πρώτους μήνες της. Το ρόλο της προαγωγής της ανάπτυξης του παιδιού: Το γάλα της μητέρας είναι γεμάτο με αυξητικούς παράγοντες και ορμόνες που συμπληρώνουν με φυσιολογικό τρόπο τα ανώριμα συστήματα του βρέφους και τα ωθούν σε μια ταχύτερη και πληρέστερη ανάπτυξη. Το μωρό που θηλάζει ωριμάζει σε όλους τους τομείς με τρόπο εντυπωσιακό, σε σύγκριση με εκείνο που πίνει επεξεργασμένο γάλα αγελάδας για βρέφη. Πουθενά δε φαίνεται η διαφορά πιο έντονα από τη νοητική ανάπτυξη όπου, ήδη από την ηλικία των 6 μηνών, τα βρέφη που πίνουν μπουκάλι έχουν πιθανότητα για χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης κατά μέσο όρο πέντε μονάδες.

Το ρόλο της συναισθηματικής κάλυψης: Η πράξη του θηλασμού έχει ίση σημασία με το μητρικό γάλα αυτό καθ’ εαυτό. Η φύση προέβλεψε το ανθρώπινο μικρό να παρηγορείται στο στήθος της μάνας του όταν χτυπήσει, όταν φοβηθεί, όταν αρρωστήσει και νοσηλευτεί στο νοσοκομείο. Μητέρα και βρέφος συνθέτουν μια δυάδα δεμένη, αρμονική, σε συνδιαλλαγή και συνεχή αλληλεπίδραση. Το πιπίλισμα στο στήθος, ο μη θρεπτικός θηλασμός, έχει μεγάλη σημασία και δεν είναι κάτι αχρείαστο. Καλύπτει τις συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού κάθε στιγμή, προσφέρει ασφάλεια και δίνει το καλύτερο στοματικό ερέθισμα κατά την περίοδο της έντονης ενασχόλησης του βρέφους με το στόμα του. Αντίθετα, αχρείαστη και επιβλαβής για την υγεία είναι η τεχνητή συνήθεια της πιπίλας με την οποία οι γονείς στον δυτικό κόσμο προσπαθούν να υποκαταστήσουν μια από τις φυσιολογικές λειτουργίες του μητρικού θηλασμού. Καμία πιπίλα δεν θα προσφέρει ποτέ τη μητρότητα και την αγάπη της θηλής της μητέρας.

Το ρόλο του παιχνιδιού: Το μωρό παίζει με χαρά στο στήθος της μητέρας του. Πρόκειται για παιχνίδι πολύ καλύτερο και ωφελιμότερο από το πιο ακριβό παιχνίδι της αγοράς. Έχετε παρατηρήσει ένα νήπιο που θηλάζει τη μητέρα του; Παίρνει τη ρώγα στο στόμα τραγουδώντας ταυτόχρονα. Βγαίνει έξω, τη χαϊδεύει με το χεράκι του απαλά. Κοιτάζει τη μαμά ρίχνοντας της ένα χαμόγελο. Ξαναρχίζει το πιπίλισμα με το μάτι στραμμένο στην αδελφή του. Αλλάζει στάση στριφογυρίζοντας. Ένα ατέλειωτο παιχνίδι πάνω στο στήθος με συνεχή αλληλεπίδραση, βαθιά συναισθηματική κάλυψη, επικοινωνία και κατάλληλα ερεθίσματα. Η καλύτερη παιδική χαρά για το παιδί, έτσι που μαθαίνει να ελέγχει το σώμα του σε ικανοποιητικό βαθμό.

Το ρόλο της ενυδάτωσης: Το μητρικό γάλα είναι το νερό για το βρέφος, κυρίως για τους πρώτους έξι μήνες, αλλά και αργότερα. Περιέχει 90% νερό, επαρκεί πλήρως για την ενυδάτωση του μωρού, ακόμα και σε συνθήκες καύσωνα.

Το ρόλο της θρέψης: Προσφέρει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τους πρώτους έξι μήνες. Παίζει σημαντικό ρόλο στη θρέψη του παιδιού κι έπειτα, όταν καλύπτει το 30-40% των θερμιδικών αναγκών του μωρού έως 1 έτους, το 20-30% των θερμιδικών αναγκών του νηπίου 1-2 ετών. Αποτελεί φαγητό ανώτερης ποιότητας από οποιοδήποτε επεξεργασμένο γάλα αγελάδας για βρέφη (ΕΓΑΒ) ή φρέσκο αγελαδινό γάλα, γιατί όλα τα συστατικά του είναι εύπεπτα, χρήσιμα και σε ισορροπία μεταξύ τους, σε αντίθεση με ότι συμβαίνει με τα ΕΓΑΒ.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Επιστροφή στον μητρικό θηλασμό: Οδηγός επιβίωσης για γονείς & επαγγελματίες υγείας» του παιδιάτρου και πιστοποιημένου συμβούλου γαλουχίας Στέλιου Παπαβέντση.

Οφέλη του θηλασμου για το βρέφος

Τα βρέφη που θηλάζουν εμφανίζουν μειωμένο κίνδυνο για:

  • Λοιμώξεις του αυτιού (μέσες ωτίτιδες)
  • Λοιμώξεις του αναπνευστικού
  • Λοιμώξεις του ουροποιητικού
  • Λοιμώξεις του γαστρεντερικού
  • Μηνιγγίτιδα Νόσο του Crohn & Νεκρωτική εντεροκολίτιδα
  • Άσθμα
  • Ατοπική δερματίτιδα
  • Παχυσαρκία
  • Διαβήτη Τύπου Ι & Διαβήτη Τύπου ΙΙ
  • Σύνδρομο αιφνιδίου βρεφικού θανάτου
  • Παιδικό καρκίνο (λευχαιμία & λέμφωμα)

Τέλος διαπιστώθηκε ότι τα θηλάζοντα βρέφη έχουν καλύτερη ψυχοκινητική ανάπτυξη και υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης.

Σχετικές Μελέτες – Άρθρα

Ip, S., Chung, M., Raman, G., Chew, P., Magula, N., DeVine, D., et al. (2007). Breastfeeding and maternal and infant health outcomes in developed countries. Agency for Healthcare Research and Quality Publication, U.S. Department of Healthcare and Human Services. Retrieved 2 November, 2011
«Found that a history of breastfeeding was associated with a reduction in the risk of acute otitis media, non-specific gastroenteritis, severe lower respiratory tract infections, atopic dermatitis, asthma (young children), obesity, type 1 and 2 diabetes, childhood leukemia, sudden infant death syndrome (SIDS), and necrotizing enterocolitis. For maternal outcomes, a history of lactation was associated with a reduced risk of type 2 diabetes, breast, and ovarian cancer. Early cessation of breastfeeding or not breastfeeding was associated with an increased risk of maternal postpartum depression.» Harder, T., Bergmann, R., Kallischnigg, G., & Plagemann, A. (2005). Duration of Breastfeeding and Risk of Overweight: A Meta-Analysis. American Journal of Epidemiology, 162(5), 397-403.
«Meta-analysis of 17 studies shows that a longer duration of breastfeeding is associated with a larger decrease in risk of overweight.»Arenz S., Ruckerl R., Koletzko B., Von Kries R.(2004).Breast-feeding and childhood obesity: a systematic review. International Journal of Obesity and Related Metabolic Disorders, 28, 1247-
«Children who are breastfed are 22 percent less likely to be obese.»Horta, B, et al. 2007. Evidence On The Long-Term Effects Of Breastfeeding. [online]. WHO.
A series of systematic reviews conducted to assess the effects of breastfeeding in relation to a variety of health outcomes. Significant reduction in the incidence of the following conditions was noted: Obesity And Overweight, Type 2 Diabetes, Lower Systolic Blood Pressure, Lower Cholesterol Better Performance In Intelligence Tests.Labbok, M. 2001. Cost Benefit Analysis For Breastfeeding In The United States: Is Supporting Breastfeeding Worth The Costs? In: Breastfeeding Annual International 2001. Michaels D, ed., Platypus Media Press, 2001, pp. 187-194.Labbok, M. H. (2001). Effects of Breastfeeding on the Mother. Pediatric Clinics of North America, 48(1), 143-158.
«Breastfeeding reduces the risk for postpartum blood loss by increasing the rate of uterine contraction, premenopausal breast cancer, and ovarian cancer. In addition to reducing the severity of anemia, breastfeeding may cause changes that help to protect mothers against bladder and other infections. Epidemiologic studies seem to indicate that women who breastfeed may be at reduced risk for spinal and hip fracture after menopause. In addition to the direct health effects, breastfeeding seems to provide a sense of bonding, a sense of well-being, and an improved sense of self-esteem for many women.»

Weimer, J. 2001. The Economic Benefits of Breastfeeding: A Review and Analysis.  ERS Food Assistance and Nutrition Research Report No. 13, March.

Οφέλη του θηλασμου για τη μητέρα

Οι μητέρες που θηλάζουν τα βρέφη τους εμφανίζουν μειωμένο κίνδυνο για:

  • Αιμορραγία μετά τον τοκετό
  • Επιλόχειο κατάθλιψη
  • Καρκίνο του μαστού, των ωοθηκών & του ενδομητρίου
  • Οστεοπόρωση & κατάγματα του ισχίου μετά την εμμηνόπαυση
  • Ρευματοειδή αρθρίτιδα
  • Καρδιαγγειακές νόσους

Στις μητέρες που θηλάζουν παρατηρείται:

  • Προστασία των αποθεμάτων σιδήρου μέσω της απουσίας της έμμηνου ρήσης
  • Αναστολή της αναπαραγωγικής διαδικασίας για το πρώτο χρονικό διάστημα (6 μήνες)
  • Γρήγορη επαναφορά της μήτρας στην προ εγκυμοσύνης κατάσταση
  • Γρήγορη επαναφορά του σωματικού βάρους στα προ εγκυμοσύνης επίπεδα

Τέλος διαπιστώθηκε ότι ο επιτυχημένος αποκλειστικός θηλασμός αυξάνει την αυτοπεποίθηση της μητέρας, μειώνει το άγχος και ενδυναμώνει τον ψυχικό δεσμό ανάμεσα στη μητέρα και το βρέφος.

Σχετικές Μελέτες – Άρθρα

Ip, S., Chung, M., Raman, G., Chew, P., Magula, N., DeVine, D., et al. (2007). Breastfeeding and maternal and infant health outcomes in developed countries. Agency for Healthcare Research and Quality Publication, U.S. Department of Healthcare and Human Services. Retrieved 2 November, 2011
«Found that a history of breastfeeding was associated with a reduction in the risk of acute otitis media, non-specific gastroenteritis, severe lower respiratory tract infections, atopic dermatitis, asthma (young children), obesity, type 1 and 2 diabetes, childhood leukemia, sudden infant death syndrome (SIDS), and necrotizing enterocolitis. For maternal outcomes, a history of lactation was associated with a reduced risk of type 2 diabetes, breast, and ovarian cancer. Early cessation of breastfeeding or not breastfeeding was associated with an increased risk of maternal postpartum depression.» Harder, T., Bergmann, R., Kallischnigg, G., & Plagemann, A. (2005). Duration of Breastfeeding and Risk of Overweight: A Meta-Analysis. American Journal of Epidemiology, 162(5), 397-403.
«Meta-analysis of 17 studies shows that a longer duration of breastfeeding is associated with a larger decrease in risk of overweight.»Arenz S., Ruckerl R., Koletzko B., Von Kries R.(2004).Breast-feeding and childhood obesity: a systematic review. International Journal of Obesity and Related Metabolic Disorders, 28, 1247-
«Children who are breastfed are 22 percent less likely to be obese.»Horta, B, et al. 2007. Evidence On The Long-Term Effects Of Breastfeeding. [online]. WHO.
A series of systematic reviews conducted to assess the effects of breastfeeding in relation to a variety of health outcomes. Significant reduction in the incidence of the following conditions was noted: Obesity And Overweight, Type 2 Diabetes, Lower Systolic Blood Pressure, Lower Cholesterol Better Performance In Intelligence Tests.Labbok, M. 2001. Cost Benefit Analysis For Breastfeeding In The United States: Is Supporting Breastfeeding Worth The Costs? In: Breastfeeding Annual International 2001. Michaels D, ed., Platypus Media Press, 2001, pp. 187-194.Labbok, M. H. (2001). Effects of Breastfeeding on the Mother. Pediatric Clinics of North America, 48(1), 143-158.
«Breastfeeding reduces the risk for postpartum blood loss by increasing the rate of uterine contraction, premenopausal breast cancer, and ovarian cancer. In addition to reducing the severity of anemia, breastfeeding may cause changes that help to protect mothers against bladder and other infections. Epidemiologic studies seem to indicate that women who breastfeed may be at reduced risk for spinal and hip fracture after menopause. In addition to the direct health effects, breastfeeding seems to provide a sense of bonding, a sense of well-being, and an improved sense of self-esteem for many women.»

Weimer, J. 2001. The Economic Benefits of Breastfeeding: A Review and Analysis.  ERS Food Assistance and Nutrition Research Report No. 13, March.

Οφέλη του θηλασμού για την οικογένεια

Το όφελος για την οικογένεια έγκειται στο ότι δεν υπάρχει ανάγκη αγοράς επεξεργασμένου γάλακτος και των εξαρτημάτων για την προετοιμασία του, αλλά και στην μειωμένη νοσηρότητα του βρέφους και της μητέρας με συνέπεια να μειώνονται τα έξοδα της οικογένειας για υπηρεσίες υγείας.

Οφέλη του θηλασμού για το σύστημα υγείας

Το σύστημα υγείας εξοικονομεί (και ταυτόχρονα απελευθερώνει) σημαντικό ποσοστό πόρων (ανθρώπινων και μη) χάριν την μειωμένης νοσηρότητας που εμφανίζουν τα βρέφη και οι μητέρες που θηλάζουν. Ο μειωμένος επιπολασμός κοινών και μακροχρόνιων νόσων συνεπάγεται:

  • Μειωμένες επισκέψεις στον ιατρό
  • Μειωμένες συνταγογραφήσεις φαρμάκων
  • Μειωμένες επισκέψεις στο νοσοκομείο
  • Μειωμένη νοσηλεία & μειωμένη ανάγκη χειρουργείων

Σχετικές Μελέτες – Άρθρα

Bartick, M., & Reinhold, A. (2010). The Burden of Suboptimal Breastfeeding in the United States: A Pediatric Cost Analysis. Pediatrics, 125(5), e1048-e1056.
«Finding that if 90 percent of US families could comply with medical recommendations to breastfeed exclusively for 6 months, the United States would save $13 billion per year and prevent an excess 911 deaths, nearly all of which would be in infants ($10.5 billion and 741 deaths at 80 percent compliance).»

Weimer, J. (2001). The Economic Benefits of Breastfeeding: A Review and Analysis. Food and Rural Economics Division, Economic Research Service, U.S. Department of Agriculture. Food Assistance and Nutrition Research Report No. 13. Retrieved 2 November 2011.

«A minimum of $3.6 billion would be saved if breastfeeding were increased from current levels (64 percent in-hospital, 29 percent at 6 months) to those recommended by the U.S. Surgeon General (75 and 50 percent). This figure is likely an underestimation of the total savings because it represents cost savings from the treatment of only three childhood illnesses: otitis media, gastroenteritis, and necrotizing enterocolitis.»

Arnold LD. The cost-effectiveness of using banked donor milk in the neonatal intensive care unit: prevention of necrotizing enterocolitis. J Hum Lact. 2002 May;18(2):172-7.

“Necrotizing enterocolitis (NEC) adds significantly to the cost of care for premature infants and to negative long-term and short-term outcomes for these infants. It is thus in the best interest of the health care system to prevent the occurrence of NEC through feeding protocols that foster NEC prevention (i.e., use of breast milk in the neonatal intensive care unit). Banked donor milk has been shown to be as effective in preventing NEC as mother’s milk. Three models of cost analysis are presented to show savings that could accrue to a health care system or individual family if banked donor milk were provided as first feedings when mother’s milk is not available. The cost of using banked donor milk to feed premature infants is inconsequential when compared to the savings from NEC prevention.”

Wight NE. Donor human milk for preterm infants. J Perinatol. 2001 Jun;21(4):249-54.

“As survival rates for preterm infants improve, more attention is being focused on improving the quality of survival through optimal nutritional management. The benefits of human milk for term infants are well recognized, with current research suggesting that human milk may especially benefit the preterm infant. Some mothers are unable or unwilling to provide breastmilk for their infants. Although not as well studied as mother’s own milk, pasteurized donor human milk can provide many of the components and benefits of human milk while eliminating the risk of transmission of infectious agents. Pasteurization does affect some of the nutritional and immunologic components of human milk, but many immunoglobulins, enzymes, hormones, and growth factors are unchanged or minimally decreased. In California donor human milk costs approximately $3.00 per ounce to purchase. A reduction in length of stay, necrotizing enterocolitis and sepsis may result in a relative saving of approximately $11 to the NICU or healthcare plan for each $1 spent for pasteurized donor milk.”

Οφέλη του θηλασμού για την Πολιτεία

Το όφελος της πολιτείας έγκειται στο ότι η μειωμένη νοσηρότητα βρεφών και μητέρων συνεπάγεται μείωση απουσιών των εργαζομένων μητέρων λόγω ασθένειας από την εργασία τους, συμβάλλοντας στην αύξηση της παραγωγικότητας και του οικονομικού οφέλους ιδιωτικών και δημόσιων υπηρεσιών.

Σχετικές Μελέτες – Άρθρα

Cohen, R., Mrtek, M. B., & Mrtek, R. G. (1995). Comparison of maternal absenteeism and infant illness rates among breast-feeding and formula-feeding women in two corporations. American Journal of Health Promotion, 10.
«Finds that one-day absences from work to care for sick infants occurred more than twice as often among formula-feeding mothers than breast-feeding mothers.»

Οφέλη του θηλασμού για το οικοσύστημα

Tο μητρικό γάλα είναι η πλέον οικολογική τροφή. Παράγεται και διατίθεται χωρίς την παραμικρή κατανάλωση ενεργειακών πόρων. Ο θηλασμός είναι φιλικός προς το περιβάλλον, καθώς περιορίζονται τα πλαστικά και άλλα απορρίμματα που παράγονται από τη χρήση των κουτιών και των μπουκαλιών του επεξεργασμένου γάλακτος.

Επιδημιολογία του θηλασμού στην Ελλάδα

Το παρόν τμήμα του οδηγού παρέχει στατιστικές πληροφορίες που βοηθούν τον αναγνώστη να διαπιστώσει το μέγεθος του προβλήματος στην χώρα μας, αλλά και να κατανοήσει τους παράγοντες που επηρεάζουν την έναρξη, συνέχιση και διακοπή του θηλασμού. Βασικές πηγές πληροφόρησης αποτέλεσαν, η βάση δεδομένων του Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΠΟΥ και η Εθνική Μελέτη Συχνότητας και Προσδιοριστικών Παραγόντων Μητρικού Θηλασμού που δημοσιεύθηκε το 2009 από το Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού.Τα ποσοστά αποκλειστικού θηλασμού* στους πρώτους 6 μήνες** της ζωής του βρέφους παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις στον Ευρωπαϊκό χώρο.Πρωταθλήτριες φαίνεται να είναι οι Νορβηγίδες μητέρες οι οποίες θηλάζουν αποκλειστικά τα παιδιά τους στην γέννηση σε ποσοστό που προσεγγίζει το 100%, στους μήνες κατά 80% και στους 12 μήνες κατά 40%.Αντίθετα στην χώρα μας τα αντίστοιχα ποσοστά είναι εξαιρετικά χαμηλά και την κατατάσσουν στις τελευταίες θέσεις της σχετικής κατάταξης.Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού:

  • Το 89% των εγκύων έχει ήδη αποφασίσει να θηλάσει το παιδί προ της γέννησης του.
  • Το 88% των νέων μητέρων ξεκινά τον θηλασμό του παιδιού μετά την γέννηση του.

Όσον αφορά τον αποκλειστικό θηλασμό:

  • Την πρώτη ημέρα της ζωής θήλασε αποκλειστικά το 41% των νέων μητέρων.
  • Στο τέλος του 1ου μήνα συνέχιζε τον αποκλειστικό θηλασμό το 20,7%
  • Στο τέλος του 3ου μήνα συνέχιζε τον αποκλειστικό θηλασμό το 11,1%
  • Στο τέλος του 6ου μήνα συνέχιζε τον αποκλειστικό θηλασμό το 0,9%

Όσον αφορά τον θηλασμό συνολικά, ανεξάρτητα αν αυτός είναι αποκλειστικός ή μη:

  • Την πρώτη ημέρα της ζωής θήλασε το 87,9% των νέων μητέρων.
  • Στο τέλος της 1ης εβδομάδας συνέχιζε τον θηλασμό το 82,9%
  • Στο τέλος του 1ου μήνα συνέχιζε τον θηλασμό το 60,2% Στο τέλος του 3ου μήνα συνέχιζε τον θηλασμό το 39,4%
  • Στο τέλος του 6ου μήνα συνέχιζε τον θηλασμό το 22,0%

Συνοψίζοντας μπορούμε να δούμε ότι στην χώρα μας, θήλαζαν αποκλειστικά στους 6 μήνες μόνο το 0,9% των νέων μητέρων. Ακόμα και ο θηλασμός συνολικά, που μπορεί να είναι μερικός και να αποτελεί μικρό μέρος του γάλακτος που λαμβάνει το βρέφος, ήταν μόλις 22% στους 6 μήνες και 6% στους 12 μήνες.

*Αποκλειστικός Θηλασμός / exclusive breastfeeding: το βρέφος λαμβάνει μόνο μητρικό γάλα. Δεν λαμβάνει κανένα άλλο υγρό (π.χ. νερό, χαμομήλι, τσάι, υποκατάστατο μητρικού γάλακτος κ.α.) ή στερεό, με μόνη εξαίρεση βιταμίνες ή φάρμακα.
** Έξι μήνες είναι η προτεινόμενη περίοδος αποκλειστικού θηλασμού από τον ΠΟΥ, την UNICEF και την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής. Εν συνεχεία προτείνεται η συνέχιση του θηλασμού τουλάχιστον έως και την ολοκλήρωση του 2ου έτους της ζωής του βρέφους με σταδιακή εισαγωγή στερεών τροφών.

Παράγοντες που σχετίζονται με το θηλασμό στην Ελλάδα

Στη συνέχεια περιγράφεται η συσχέτιση του μητρικού θηλασμού, αποκλειστικού ή μη, με βασικές μεταβλητές, που μπορεί να συνιστούν προσδιοριστικούς παράγοντες του μητρικού θηλασμού.
  • Ηλικία της μητέρας: Παρατηρείται μέτρια αύξηση του αποκλειστικού θηλασμού όσο αυξάνει η ηλικία της μητέρας.
  • Χώρα καταγωγής της μητέρας: Η χώρα καταγωγής της μητέρας συνδέεται με τη διάρκεια του θηλασμού και όχι με τον αποκλειστικό θηλασμό (τον 6ο μήνα ζωής συνέχισαν να θηλάζουν το 51% των Αλβανίδων και μόνο το 19% των Ελληνίδων).
  • Μορφωτικό επίπεδο της μητέρας: Μητέρες που έχουν ανώτατη εκπαίδευση έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να θηλάζουν αποκλειστικά τους πρώτους μήνες σε σχέση με μητέρες που τελείωσαν το δημοτικό.
  • Μορφωτικό επίπεδο του πατέρα: Όσο αυξάνει το επίπεδο εκπαίδευσης του πατέρα, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα, η μητέρα να θηλάσει αποκλειστικά και να διαρκέσει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ο θηλασμός.
  • Οικογενειακό εισόδημα: Όσο υψηλότερο είναι το οικογενειακό εισόδημα τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα, η μητέρα να θηλάσει αποκλειστικά και να διαρκέσει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ο θηλασμός.
  • Κάπνισμα: Υπάρχει σημαντική αρνητική συσχέτιση του αποκλειστικού θηλασμού και της διάρκειας του θηλασμού με το κάπνισμα της μητέρας.
  • Προηγούμενη εμπειρία θηλασμού: Η προηγούμενη εμπειρία θηλασμού και η πρόθεση της μητέρας προγεννητικά να θηλάσει το μωρό αποτελούν προγνωστικούς δείκτες της συνέχισης του αποκλειστικού θηλασμού και του θηλασμού γενικά. Όλες οι γυναίκες που δεν είχαν θηλάσει το προηγούμενο παιδί για τουλάχιστον 1 μήνα, δε θήλαζαν το νέο παιδί.
  • Χαρακτηριστικά του παιδιού:
    • Το φύλο του παιδιού και η σειρά γέννησης του παιδιού στην οικογένεια είναι ανεξάρτητα με την έκβαση του θηλασμού.
    • Τα πρόωρα και τα νεογνά κάτω των 2.5 κιλών τείνουν να θηλάζουν πολύ πιο σπάνια στην Ελλάδα.
    • Τα νεογνά που εισάγονται στην Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ) εμφανίζουν μειωμένα ποσοστά αποκλειστικού θηλασμού.
  • Ενδονοσοκομειακά γεγόνοτα:
    • Το είδος του τοκετού δείχθηκε ότι σχετίζεται με το θηλασμό. Οι γυναίκες που γέννησαν με φυσιολογικό τοκετό έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα (σε σύγκριση με τις γυναίκες που γέννησαν με καισαρική) να θηλάσουν αποκλειστικά και να συνεχίσουν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τον θηλασμό.
    • Γυναίκες που κατά την καισαρική έκαναν χρήση περιοχικής αναισθησίας έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες (σε σύγκριση με τις γυναίκες που γέννησαν με καισαρική, αλλά έκαναν χρήση γενικής αναισθησίας) να θηλάσουν αποκλειστικά και να συνεχίσουν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τον θηλασμό.
    • Γυναίκες που τους δίνεται το βρέφος την πρώτη ώρα από τον τοκετό για να το θηλάσουν έχουν περίπου διπλάσια συχνότητα αποκλειστικού θηλασμού τον 1ο μήνα σε σχέση με αυτές που ξεκινούν να θηλάζουν αργότερα. Ο θηλασμός συνεχίζει να είναι σημαντικά υψηλότερος τόσο τον 3ο, όσο και τον 6ο μήνα ζωής για τα βρέφη που έχουν θηλάσει από την 1η ώρα της ζωής τους.
    • Τα ποσοστά του αποκλειστικού μητρικού θηλασμού και της διάρκειας του θηλασμού είναι βελτιωμένα όταν το νεογνό βρίσκεται συνεχώς στο ίδιο δωμάτιο με τη μητέρα (Rooming-In / Συνδιαμονή μητέρας – νεογνού) και όταν απουσιάζει η προώθηση του επεξεργασμένου γάλακτος για βρέφη από τα νοσοκομεία.
    • Γυναίκες που ρωτήθηκαν αν βοηθήθηκαν από το προσωπικό του νοσοκομείου για τα προβλήματα που αντιμετώπισαν με το θηλασμό, περίπου μία στις τρεις απάντησε αρνητικά.
  • ΜΗ χρήση πιπίλας: Η μη χρήση της πιπίλας βρέθηκε ότι συνδέεται ισχυρά με το θηλασμό. Το 33% των βρεφών που δεν χρησιμοποίησαν πιπίλα θήλαζαν αποκλειστικά τον 1ο μήνα, ενώ από αυτά που χρησιμοποίησαν πιπίλα μόνο το 17%. Εξίσου ή περισσότερο αρνητικά συσχετίστηκε η χρήση της πιπίλας με το θηλασμό τον 3ο (64% έναντι 31%) και 6ο μήνα (46% έναντι 14%).

Αιτίες μη επιλογής του θηλασμού

Περίπου μία στις δέκα γυναίκες στην Ελλάδα δεν θήλασαν καθόλου.Βασικοί λόγοι που αναφέρθηκαν από τις μητέρες για την απόφαση αυτή ήταν:

  • Προηγούμενη αρνητική εμπειρία: Το 70% περίπου των γυναικών που επέλεξαν να μην θηλάσουν, επικαλέστηκαν ως αιτία την προηγούμενη αρνητική εμπειρία στο θηλασμό.
  • Άλλες αιτίες: Το 30% περίπου των γυναικών που επέλεξαν να μην θηλάσουν, επικαλέστηκαν άλλες αιτίες όπως η νοσηλεία του νεογνού σε μονάδα εντατικής θεραπείας, η λήψη φαρμάκων, οι εισέχουσες θηλές, η πολύδυμη κύηση, το κάπνισμα, αρρώστια της μητέρας ή κούραση/άγχος/κατάθλιψη μετά τον τοκετό.

Αιτίες διακοπής του θηλασμού

  • «Ανεπαρκής ποσότητα γάλακτος»: Το 50% περίπου των γυναικών που σταμάτησαν να θηλάζουν, πρόβαλλαν σαν βασικό λόγο διακοπής την «ανεπαρκή ποσότητα γάλακτος».
  • Επιστροφή στην εργασία: Το 12% περίπου των γυναικών που σταμάτησαν να θηλάζουν, πρόβαλλαν σαν βασικό λόγο την επιστροφή στην εργασία.
  • Άλλες αιτίες: Ακολουθούν σε συχνότητα τα προβλήματα με το στήθος, κούραση/άγχος/κατάθλιψη ή πολλές υποχρεώσεις στο σπίτι/άλλα παιδιά, ανησυχία για την ποσότητα γάλακτος που λαμβάνει το βρέφος, ανεπαρκής πρόσληψη βάρους του βρέφους, αρρώστια της μητέρας, λήψη φαρμάκων από τη μητέρα και αρρώστια του μωρού.

Γιατί δεν θηλάζουν οι Ελληνίδες;

«Τι συμβαίνει λοιπόν με τις Ελληνίδες; Τι συμβαίνει με το 80% των εγκύων που ήθελαν να θηλάσουν, αλλά, έξι μήνες αργότερα, δίνουν μπιμπερό στο μωρό τους; Μήπως φταίει η ιδιοσυγκρασία τους, το γεγονός ότι είναι οκνηρές και δεν προσπαθούν αρκετά; Μήπως πρέπει να ενοχοποιήσουμε κάποια ελαττωματικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας τους; Μήπως δεν επιθυμούν στην πραγματικότητα την γαλουχία και κάποια στιγμή μετανιώνουν; Μήπως κάποτε διαπιστώνουν πόσο δύσκολος είναι ο θηλασμός και επιζητούν μια ευκολότερη λύση;Μήπως οι Νορβηγίδες διαθέτουν μεγαλύτερο σθένος και αντοχή στα δύσκολα, ώστε να θηλάζουν τα παιδιά τους στη γέννηση σε ποσοστό 100%, στους έξι μήνες κατά 80% και στους δώδεκα μήνες κατά 40%; Η αλήθεια δεν κρύβεται στα παραπάνω επιχειρήματα. Η αλήθεια είναι ότι στην πλειονότητα τους οι Ελληνίδες στερούνται την δυνατότητα να θηλάσουν τα παιδιά τους εξαιτίας επιβαλλόμενων εμποδίων από τα μαιευτήρια και από το σύστημα υγείας, από τις λανθασμένες αντιλήψεις των ανθρώπων γύρω τους, από την αδυναμία της Πολιτείας να τις προστατεύσει από την προπαγάνδα των εταιριών ΕΓΑΒ (Επεξεργασμένα Γάλατα Αγελάδας για Βρέφη) και των μέσων μαζικής ενημέρωσης καθώς και από την έλλειψη στοιχειώδους υποστήριξης στην γαλουχία. Η αλήθεια είναι ότι ζούμε σε μία χώρα που δεν υπερασπίζεται ενεργά τη μητρότητα, την παιδικότητα, δε σέβεται τα δικαιώματα του αγέννητου και του γεννημένου μωρού, που δε θέλει με κανένα τρόπο να μεγαλώσει υγιή παιδιά, η οποία προωθεί την κερδοφόρο απομίμηση για να αντικαταστήσει το φυσιολογικό πρότυπο, που προτιμά να ταΐσει με χημεία και όχι με τη μόνη ειδική τροφή που υπάρχει στον κόσμο για κάθε μωρό, το γάλα της δικής του μάνας. Που κόβει συστηματικά, πρόωρα και αναίτια έναν ανεκτίμητο εξωμήτριο σύνδεσμο του παιδιού με τη μάνα του».Οι παραπάνω δύο παράγραφοι, που αποτελούν απόσπασμα από το βιβλίο «Επιστροφή στον μητρικό θηλασμό: Οδηγός επιβίωσης για γονείς & επαγγελματίες υγείας» του παιδιάτρου και πιστοποιημένου συμβούλου γαλουχίας Στέλιου Παπαβέντση, δίνουν μια συνοπτική αλλά ουσιαστική απάντηση στο ερώτημα που τέθηκε.Εάν όμως θέλαμε να διερευνήσουμε το πως η μέχρι σήμερα πρακτική των φαρμακοποιών συνέβαλε στην μεγέθυνση του φαινομένου θα ισχυριζόμασταν τα εξής:

  • Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι μέλλουσες μητέρες:
    • Δεν λαμβάνουν τεκμηριωμένη πληροφόρηση σχετικά με τα πλεονεκτήματα του θηλασμού και τους κινδύνους της χρήσης επεξεργασμένου γάλακτος για βρέφη.
    • Δεν λαμβάνουν τεκμηριωμένη πληροφόρηση σχετικά με τη διαδικασία του θηλασμού.
    • Δεν παραπέμπονται προς τους ειδικούς, επαγγελματίες ή εθελοντές, προκειμένου να τους διδάξουν την τεχνική του θηλασμού.
    • Δεν λαμβάνουν τεκμηριωμένη πληροφόρηση σχετικά με τις νοσοκομειακές πρακτικές που προάγουν τον θηλασμό.
  • Κατά τη διάρκεια του θηλασμού:
    • Δεν αναγνωρίζονται έγκαιρα τα προβλήματα τεχνικής.
    • Δεν αναγνωρίζονται έγκαιρα οι παράγοντες κινδύνου και τα πρώιμα συμπτώματα προβλημάτων υγείας που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με το θηλασμό.
    • Δεν γίνεται σωστή διαχείριση των προβλημάτων υγείας που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τον θηλασμό.
    • Δεν γίνεται σωστή χρήση των φαρμάκων κατά τη διάρκεια του θηλασμού.

Εμπόδια 1-10

ΕΜΠΟΔΙΟ 1ο: Προώθηση των ΕΓΑΒ μέσα από γιατρούς μαιευτήρια και το Σύστημα Υγείας.

ΕΜΠΟΔΙΟ 2ο: Άμεση επαφή των εταιρειών ΕΓΑΒ με τους γονείς.

ΕΜΠΟΔΙΟ 3ο: Παραπλάνηση στις ετικέτες των ΕΓΑΒ.

ΕΜΠΟΔΙΟ 4ο: Προβολή της κουλτούρας του μπιμπερό από τα περιοδικά και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

ΕΜΠΟΔΙΟ 5ο: Οι προηγούμενες γενιές που δεν θήλασαν τα παιδιά τους και διαιωνίζουν τους μύθους σχετικά με τη βρεφική διατροφή.

ΕΜΠΟΔΙΟ 6ο: Ο κακώς εννοούμενος φεμινισμός.

ΕΜΠΟΔΙΟ 7ο: Χρήση, στις επιστημονικές έρευνες και στην καθημερινότητα μιας παράδοξης ορολογίας που ευνοεί τα μπουκάλια και όχι τον μητρικό θηλασμό.

ΕΜΠΟΔΙΟ 8ο: Έλλειψη σωστής ενημέρωσης για τον θηλασμό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

ΕΜΠΟΔΙΟ 9ο: Φτώχεια και χαμηλό μορφωτικό επίπεδο.

ΕΜΠΟΔΙΟ 10ο: Απουσία επαρκούς νομοθετικού πλαισίου για την προστασία της γαλουχίας.

Το παρών άρθρο αποτελεί αυτούσιο απόσπασμα από το βιβλίο «Επιστροφή στον μητρικό θηλασμό: Οδηγός επιβίωσης για γονείς & επαγγελματίες υγείας» του παιδιάτρου και πιστοποιημένου συμβούλου γαλουχίας Στέλιου Παπαβέντση.

Εμπόδια 11-20

ΕΜΠΟΔΙΟ 11ο: Καισαρική τομή και ιατρικοποίηση της διαδικασίας του τοκετού.

ΕΜΠΟΔΙΟ 12ο: Μη ενθάρρυνση της παρουσίας συνοδού κατά τον τοκετό.

ΕΜΠΟΔΙΟ 13ο: Απομάκρυνση από τη μητέρα κατά τις πρώτες δύο ώρες της ζωής του νεογέννητου.

ΕΜΠΟΔΙΟ 14ο: Μη εφαρμογή του rooming in στα ελληνικά μαιευτήρια.

ΕΜΠΟΔΙΟ 15ο: Χορήγηση συμπληρώματος με ξένο γάλα χωρίς επιστημονική ένδειξη.

ΕΜΠΟΔΙΟ 16ο: Άλλες βλαπτικές παρεμβάσεις κατά την παραμονή του μωρού στο μαιευτήριο.

ΕΜΠΟΔΙΟ 17ο: Τάισμα με το ρολόι και άκαμπτη ρουτίνα.

ΕΜΠΟΔΙΟ 18ο: Αγκαλιά και ανταπόκριση στο κλάμα: λανθασμένες αντιλήψεις περί πρόωρης ανεξαρτητοποίησης του βρέφους.

ΕΜΠΟΔΙΟ 19ο: Αποδυνάμωση των γονιών και παθολογική εξάρτηση τους από τους «ειδικούς»

ΕΜΠΟΔΙΟ 20ο: Ακατάλληλη χρήση πιπίλας – τεχνητής θηλής.

Το παρών άρθρο αποτελεί αυτούσιο απόσπασμα από το βιβλίο «Επιστροφή στον μητρικό θηλασμό: Οδηγός επιβίωσης για γονείς & επαγγελματίες υγείας» του παιδιάτρου και πιστοποιημένου συμβούλου γαλουχίας Στέλιου Παπαβέντση.

Εμπόδια 21-30

ΕΜΠΟΔΙΟ 21ο: Παρεμβολές στο μαιευτήριο και παραμονή σε μη φιλικό προς το θηλασμό περιβάλλον για περισσότερο από όσο χρειάζεται.

ΕΜΠΟΔΙΟ 22ο: Ακατάλληλη χρήση βοηθημάτων θηλασμού.

ΕΜΠΟΔΙΟ 23ο: Έλλειψη σωστής καθοδήγησης της λεχώνας κατά το εξιτήριο.

ΕΜΠΟΔΙΟ 24ο: Έλλειψη ασφαλιστικής κάλυψης όσον αφορά τη γαλουχία.

ΕΜΠΟΔΙΟ 25ο: Λανθασμένες εκτιμήσεις βάρους που οδηγούν σε αποθηλασμό.

ΕΜΠΟΔΙΟ 26ο: Ενίσχυση της ανασφάλειας της θηλάζουσας μητέρας με προώθηση «ειδικών» γαλάτων για βρέφη.

ΕΜΠΟΔΙΟ 27ο: Εσφαλμένες αντιλήψεις για τις διατροφικές απαιτήσεις του θηλασμού στη μητέρα.

ΕΜΠΟΔΙΟ 28ο: Ειδικές απαιτήσεις και περιορισμοί στη θηλάζουσα μητέρα.

ΕΜΠΟΔΙΟ 29ο: Ύπνος του μωρού μακριά από τους γονείς του.

ΕΜΠΟΔΙΟ 30ο: Έλλειψη ενημέρωσης και έγκαιρης παρέμβασης για την επιλόχεια κατάθλιψη.

Το παρών άρθρο αποτελεί αυτούσιο απόσπασμα από το βιβλίο «Επιστροφή στον μητρικό θηλασμό: Οδηγός επιβίωσης για γονείς & επαγγελματίες υγείας» του παιδιάτρου και πιστοποιημένου συμβούλου γαλουχίας Στέλιου Παπαβέντση.

Εμπόδια 31-43

ΕΜΠΟΔΙΟ 31ο: Λανθασμένες οδηγίες και αντιμετώπιση προβλημάτων στον θηλασμό.

ΕΜΠΟΔΙΟ 32ο: Αναίτια διακοπή του θηλασμού σε λήψη φαρμάκων από τη μητέρα.

ΕΜΠΟΔΙΟ 33ο: Νοσηλεία του παιδιού σε παιδιατρική κλινική που δεν υποστηρίζει ενεργά τον μητρικό θηλασμό.

ΕΜΠΟΔΙΟ 34ο: Απουσία επαρκούς και σύγχρονης εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας σε θέματα γαλουχίας.

ΕΜΠΟΔΙΟ 35ο: Πρώιμη επιστροφή σε δουλειά που δυσκολεύει τη συνέχιση του θηλασμού.

ΕΜΠΟΔΙΟ 36ο: Λανθασμένη αντίληψη ότι ο θηλασμός αφορά μόνο τη θρέψη του παιδιού.

ΕΜΠΟΔΙΟ 37ο: Δυσκολίες στον θηλασμό εκτός σπιτιού.

ΕΜΠΟΔΙΟ 38ο: Προπαγάνδα της «επιστημονικότητας» των βρεφικών γαλάτων ενάντια στην οπισθοδρόμηση του θηλασμού.

ΕΜΠΟΔΙΟ 39ο: Σύνδεση του θηλασμού με την εναλλακτικότητα, την ιδιαιτερότητα και την γραφικότητα.

ΕΜΠΟΔΙΟ 40ο: Εσφαλμένες αντιλήψεις για αρνητικές επιπτώσεις του θηλασμού στη σεξουαλική ζωή της γυναίκας και στην εμφάνιση του στήθους.

ΕΜΠΟΔΙΟ 41ο: Παραβίαση της επιστημονικής σύστασης για αποκλειστικό θηλασμό έξι μηνών.

ΕΜΠΟΔΙΟ 42ο: Λανθασμένες αντιλήψεις για τον συνεχιζόμενο θηλασμό και τη φυσιολογική διάρκεια της γαλουχίας.

ΕΜΠΟΔΙΟ 43ο: Η μητέρα με αρνητικές εμπειρίες θηλασμού.

Το παρών άρθρο αποτελεί αυτούσιο απόσπασμα από το βιβλίο «Επιστροφή στον μητρικό θηλασμό: Οδηγός επιβίωσης για γονείς & επαγγελματίες υγείας» του παιδιάτρου και πιστοποιημένου συμβούλου γαλουχίας Στέλιου Παπαβέντση.

Εθνική Πρωτοβουλία

Τα χαμηλά ποσοστά μητρικού θηλασμού και η πρόωρη διακοπή του έχουν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των ελληνίδων μητέρων και των παιδιών τους και αρνητικό αντίκτυπο στην οικογένεια, την κοινωνία, την πολιτεία και το περιβάλλον.Για την αντιμετώπιση του σοβαρού αυτού προβλήματος δημόσιας υγείας είναι ανάγκη, η προαγωγή του θηλασμού και η υποστήριξη της θηλάζουσας μητέρας να αποτελέσουν προτεραιότητα της δημόσιας υγείας στη χώρα μας όπως συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη.Το μέγεθος και η φύση του προβλήματος όπως εμφανίζεται στη χώρα μας καθιστούν αναγκαία την συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων σε μια Εθνική Πρωτοβουλία για το Μητρικό Θηλασμό. Η Εθνική Πρωτοβουλία για το Μητρικό Θηλασμό θα πρέπει να περιγράψει ξεκάθαρα την πολιτική της χώρας επί του μητρικού θηλασμού, να σχεδιάσει την υλοποίηση αυτής της πολιτικής και εν τέλει να την υλοποιήσει. Θα πρέπει να αποβλέπει στην βελτίωση τόσο των ποσοτικών δεικτών (αύξηση των ποσοστών μητρικού θηλασμού) όσο και των ποιοτικών δεικτών (βελτίωση επιπέδων ενημέρωσης και εκπαίδευσης) για το μητρικό θηλασμό στην Ελλάδα.Η Εθνική Πρωτοβουλία για το Μητρικό Θηλασμό θα πρέπει να διαθέτει τέσσερις βασικούς άξονες:Πρώτος Άξονας: Πολιτική, Σχεδιασμός, Διαχείριση και Χρηματοδότηση
Περιγραφή της πολιτικής επί του θηλασμού, σχεδιασμός του τρόπου υλοποίησης της, περιγραφή του μοντέλου διαχείρισης και χρηματοδότησης.Δεύτερος Άξονας: Πληροφόρηση, Επιμόρφωση, Εκπαίδευση
Πληροφόρηση και επιμόρφωση όλων των κοινωνικών ομάδων με σαφείς, ολοκληρωμένες και ανεπηρέαστες από αντικρουόμενα συμφέροντα πληροφορίες για το μητρικό θηλασμό. Κατάλληλη εκπαίδευση των εμπλεκόμενων επαγγελματιών υγείας ώστε να είναι ενημερωμένοι με τις τελευταίες γνώσεις και πρακτικές σε σχέση με το μητρικό θηλασμό.

Τρίτος Άξονας: Σύστημα Καταγραφής και Παρακολούθησης
Καταγραφή των ποσοστών του μητρικού θηλασμού σύμφωνα με διεθνείς προδιαγραφές και αποδεκτές μεθόδους. Συλλογή στοιχείων για τις πρακτικές των εμπλεκομένων φορέων αλλά και για τη συμμόρφωση τους με το Διεθνή Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος.

Τέταρτος Άξονας: Έρευνα
Προώθηση της έρευνας στα πεδία των εφαρμοζόμενων παρεμβάσεων και πρακτικών του μητρικού θηλασμού.

UNICEF

Η UNICEF θέλοντας να αναδείξει την σπουδαιότητα του μητρικού θηλασμού υποστηρίζει πως αν κάθε βρέφος θήλαζε αποκλειστικά από τη γέννησή του και μέχρι τους έξι πρώτους μήνες της ζωής του, 3.500 παιδικές ζωές θα μπορούσαν να σώζονται καθημερινά.Η UNICEF πραγματοποιεί συνεχείς εκστρατείες κατά των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος και υπέρ του θηλασμού. Στα πλαίσια αυτά συντονίζει τις εξής δράσεις:Πρωτοβουλία για Φιλικά προς τα Βρέφη ΝοσοκομείαΤο 1991, η UNICEF σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οργάνωσε την Πρωτοβουλία για Φιλικά προς τα Βρέφη Νοσοκομεία (Baby Friendly Hospital Initiative).Ο απώτερος στόχος της πρωτοβουλίας είναι να προσφέρει σε κάθε γυναίκα τη δυνατότητα να πάρει σωστές, τεκμηριωμένες, βασισμένες σε κριτήρια υγείας, αποφάσεις σχετικά με τη διατροφή του βρέφους της και εφόσον επιλέξει το μητρικό θηλασμό, να την υποστηρίξει στον αποκλειστικό θηλασμό του παιδιού της για 6 μήνες και στη συνέχιση του θηλασμού, με ταυτόχρονη εισαγωγή στερεών τροφών, μέχρι το δεύτερο έτος της ζωής και μετέπειτα για όσο χρονικό διάστημα επιθυμούν μητέρα και παιδί.Για να πιστοποιηθεί ένα νοσοκομείο ως φιλικό ως προς τα βρέφη θα πρέπει να πραγματοποιήσει δέκα «βήματα» – δηλαδή να τηρήσει δέκα κανόνες ορθής πρακτικής.

1. Ύπαρξη γραπτής πολιτικής για το μητρικό θηλασμό και κοινοποίησή της τακτικά σε όλο το προσωπικό υγείας.
2. Εκπαίδευση όλου του προσωπικού υγείας στις απαραίτητες δεξιότητες για την εφαρμογή αυτής της πολιτικής.
3. Ενημέρωση όλων των εγκύων (προφορικά και γραπτά) για τα οφέλη και τους τρόπους διαχείρισης του θηλασμού.
4. Παροχή βοήθειας προς τις μητέρες για να ξεκινήσουν το θηλασμό το πρώτο ημίωρο μετά τη γέννηση.
5. Επίδειξη στις μητέρες για το πώς να θηλάζουν και πώς να διατηρήσουν τη γαλουχία ακόμη κι όταν πρέπει να αποχωρισθούν τα νεογέννητά τους.
6. Να μη δίνεται στα νεογέννητα καμιά άλλη τροφή ή υγρό παρά μόνο μητρικό γάλα, εκτός κι αν επιβάλλεται να γίνει διαφορετικά για ιατρικούς λόγους.
7. Εφαρμογή της πρακτικής “rooming in”, δηλαδή να επιτρέπεται να παραμένει η μητέρα μαζί με το νεογνό της 24 ώρες την ημέρα.
8. Ενθάρρυνση του θηλασμού όταν το βρέφος το αποζητάει.
9. Όχι τεχνητές θηλές ή πιπίλες στα βρέφη που θηλάζουν.
10. Ενδυνάμωση και δημιουργία ομάδων υποστήριξης του θηλασμού στις οποίες θα παραπέμπονται οι μητέρες κατά την έξοδό τους από το νοσοκομείο ή την κλινική.

Από το 1991, περισσότερα από 15.000 νοσοκομεία σε 132 χώρες έχουν εφαρμόσει τα δέκα βήματα για το θηλασμό και έχουν χαρακτηρισθεί Φιλικά προς τα Βρέφη. Στην χώρα μας μόλις δύο νοσοκομεία έχουν μπορέσει να πιστοποιηθούν έως σήμερα.

Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού

Η Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού ξεκίνησε όταν το 1990, στη Συνάντηση Κορυφής για τα Παιδιά, οι εκπρόσωποι όλων των κρατών του κόσμου δεσμεύτηκαν να δραστηριοποιηθούν ενάντια στην τάση να αποφεύγεται ο μητρικός θηλασμός και να υποκαθίσταται από το επεξεργασμένο γάλα για βρέφη του εμπορίου. Το 1992 η διεθνής κοινότητα καθιέρωσε τον εορτασμό της Παγκόσμιας Εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού μέσα στον Αύγουστο ενώ στην Ελλάδα γιορτάζεται κάθε χρόνο 1 με 7 Νοεμβρίου από το 1996.

Η Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού, προωθείται σε παγκόσμιο επίπεδο από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.), την Παγκόσμια Συμμαχία για την Προώθηση του Μητρικού Θηλασμού (WABA) και τη UNICEF και είναι μια ευκαιρία για την ανάδειξη των πλεονεκτημάτων του μητρικού θηλασμού για την παιδική επιβίωση και ανάπτυξη, αλλά και για την υγεία των μητέρων.

Τέσσερις είναι οι στόχοι που επιδιώκεται να προωθηθούν μέσω της Εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού:

1. Ανάδειξη της σημασίας των «Δέκα Βημάτων» για τα Φιλικά προς τα Βρέφη Νοσοκομεία προκειμένου να βελτιωθούν τα ποσοστά μητρικού θηλασμού.
2. Ανάληψη δράσης από τα Συστήματα Υγείας, το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό και τις κοινότητες, προκειμένου ο θηλασμός να αποτελεί εύκολη επιλογή για τις γυναίκες.
3. Ενημέρωση του κοινού για τους κινδύνους της διατροφής με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος και για τα οφέλη του θηλασμού τόσο για το βρέφος όσο και για τη μητέρα.
4. Διευκόλυνση των μητέρων ώστε να έχουν πλήρη υποστήριξη για το θηλασμό στα Συστήματα Υγείας και όχι μόνο.

IBFAN Ελλάδας

Το Ελληνικό τμήμα του Δικτύου Δράσης για την Βρεφική Διατροφή (IBFAN) υπερασπίζεται το δικαίωμα των βρεφών και των μικρών παιδιών να θηλάζουν, όπως και το δικαίωμα των γονιών να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την βρεφική διατροφή οι οποίες θα είναι σύμφωνες με την επιστημονική γνώση και ανεξάρτητες από κερδοσκοπικούς σκοπούς.Το IBFAN Ελλάδος υιοθετεί πλήρως τις κάτωθι επτά αρχές του Διεθνούς Δικτύου:1. Το δικαίωμα των βρεφών στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο υγείας.
2. Το δικαίωμα των οικογενειών σε επαρκή τροφή.
3. Το δικαίωμα των γυναικών να θηλάζουν και να κάνουν ενημερωμένες επιλογές που ακολουθούν επιστημονικά κριτήρια σχετικά με τη διατροφή του μωρού τους.
4. Το δικαίωμα των γυναικών για πλήρη υποστήριξη, ώστε να θηλάσουν επιτυχώς και να ακολουθήσουν σωστές πρακτικές στη βρεφική διατροφή.
5. Το ανθρώπινο δικαίωμα για υπηρεσίες υγείας που ανταποκρίνονται στις βασικές τους ανάγκες.
6. Το δικαίωμα των επαγγελματιών υγείας και των καταναλωτών σε συστήματα υγείας που είναι ελεύθερα από εμπορικές πιέσεις.
7. Το δικαίωμα των ανθρώπων να οργανώνονται σε διεθνή σύμπραξη ώστε να διασφαλίζουν αλλαγές που προστατεύουν την υγεία τους.

LLL Ελλάδας

Ο Διεθνής Σύνδεσμος Θηλασμού (La Leche League International) ιδρύθηκε το 1956 από επτά μητέρες στις ΗΠΑ, και αυτή τη στιγμή είναι η μεγαλύτερη και παλαιότερη οργάνωση θηλασμού στον κόσμο, διαθέτει Ομάδες σε 68 χώρες και συμβουλεύει την UNICEF και την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας πάνω σε θέματα θηλασμού.Ο Σύνδεσμος σε διεθνές επίπεδο πλαισιώνεται από μια Επιστημονική Επιτροπή η οποία αποτελείται από 50 ειδικούς επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο (γιατρούς, ψυχολόγους, μαίες, διαιτολόγους κ.ά.) που συμβουλεύουν την οργάνωση σε ιατρικά θέματα και αξιολογούν τις τελευταίες έρευνες και το πληροφοριακό υλικό που διαθέτει.Ο Σύνδεσμος Θηλασμού Ελλάδος εκπροσωπεί στη χώρα μας το Διεθνή Σύνδεσμο Θηλασμού. Είναι μία μη κερδοσκοπική οργάνωση που προσφέρει πληροφορίες, ενθάρρυνση και υποστήριξη στις μητέρες που θέλουν να θηλάσουν τα παιδιά τους.Ομάδες του Συνδέσμου Θηλασμού Ελλάδος δραστηριοποιούνται σε διάφορες πόλεις ανά την Ελλάδα. Κάθε ομάδα διοργανώνει σε σπίτια μελών του Συνδέσμου επαναλαμβανόμενους κύκλους μηνιαίων συναντήσεων, υπό τη διεύθυνση μιας Συμβούλου Θηλασμού. Σκοπός των συναντήσεων είναι να πληροφορήσουν τις ενδιαφερόμενες γυναίκες σχετικά με τον θηλασμό και να συζητήσουν ερωτήματα και προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι θηλάζουσες μητέρες.Οι Σύμβουλοι Θηλασμού είναι πρώτα απ’ όλα μητέρες με πείρα στο θηλασμό, οι οποίες έχουν λάβει την κατάλληλη εκπαίδευση για να μπορούν να βοηθούν εθελοντικά άλλες μητέρες να μάθουν την τέχνη του θηλασμού.

Σύλλογος Συμβούλων IBCLC

Οι Πιστοποιημένες/οι Σύμβουλοι Γαλουχίας IBCLC είναι επαγγελματίες υγείας που ειδικεύονται σε προβλήματα της γαλουχίας. Εκπαιδεύονται με συγκεκριμένο τρόπο δίπλα σε θηλάζουσες μητέρες και δίνουν εξετάσεις ανά τακτά χρονικά διαστήματα για να πιστοποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που έχουν αποκτήσει για τον θηλασμό.Οι Πιστοποιημένες/οι Σύμβουλοι Γαλουχίας IBCLC έχουν τις ειδικές γνώσεις, την άριστη δεξιοτεχνία και ορθή επαγγελματική στάση ώστε να παρέχουν ποιοτική, θεωρητική και πρακτική βοήθεια, συμπαράσταση και υποστήριξη στα βρέφη και στις μητέρες, για να καταφέρουν να θηλάσουν.Οι Πιστοποιημένες/οι Σύμβουλοι Γαλουχίας IBCLC δουλεύουν για την πρόληψη και την επίλυση των προβλημάτων Μητρικού Θηλασμού καθ’ όλη τη διάρκεια της γαλουχίας. Ενθαρρύνουν και υποστηρίζουν την πρωτοβουλία των γονέων και την συμμετοχή τους στις αποφάσεις που αφορούν το παιδί τους πριν και μετά την γέννησή του. Γενικότερα ενθαρρύνουν ένα κοινωνικό περιβάλλον που υποστηρίζει τις θηλάζουσες οικογένειες.Η εμπειρία απέδειξε ότι οι Πιστοποιημένες/οι Σύμβουλοι Γαλουχίας IBCLC συμβάλλουν στην βελτίωση των πρακτικών του μητρικού θηλασμού και αυξάνουν τα ποσοστά επιτυχίας.Υποστηρίζοντας και προσφέροντας επιμόρφωση στους συναδέλφους τους, το γενικό επίπεδο της φροντίδας αλλάζει και γίνεται πιο ποιοτικό. Οι πιστοποιημένες/οι Σύμβουλοι Γαλουχίας IBCLC λειτουργούν σε διάφορα εργασιακά πλαίσια – νοσοκομεία, κλινικές, ιατρικά κέντρα, ιδιωτικά ιατρεία – αλλά και αυτόνομα. Όταν πρόκειται για μαίες/μαιευτές, νοσηλεύτριες/νοσηλευτές και γιατρούς που εργάζονται σε νοσοκομεία, πληρούν τις ιδανικές προϋποθέσεις ώστε να βοηθήσουν το νοσοκομείο τους να γίνει «φιλικό προς τα βρέφη» (Baby Frienly Hospital), σύμφωνα με τις οδηγίες της Παγκόσμιας Οργάνωση Υγείας και της UNICEF.

Τράπεζες Μητρικού Γάλακτος

Οι τράπεζες μητρικού γάλακτος είναι εξειδικευμένα κέντρα, υπεύθυνα για:

  • Την προαγωγή και προστασία του μητρικού θηλασμού.
  • Την συλλογή μητρικού γάλακτος από θηλάζουσες μητέρες δότριες.
  • Την επεξεργασία του δωρηθέντος μητρικού γάλακτος.
  • Τον ποιοτικό έλεγχο του δωρηθέντος μητρικού γάλακτος.
  • Τη διάθεση του δωρηθέντος μητρικού γάλακτος σε όποιο βρέφος το έχει ανάγκη.

Μητρικό γάλα μπορούν να δωρίσουν όλες οι υγιείς θηλάζουσες μητέρες. Αντενδείξεις αποτελούν:

  • Το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η χρήση ναρκωτικών, η συστηματική χρήση φαρμάκων.
  • Χρόνιες νόσοι ή λοιμώξεις όπως το AIDS, η ηπατίτιδα κ.α.
  • Δραστηριότητες που αυξάνουν τον κίνδυνο επιμόλυνσης από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα.

Δέκτες του δωρηθέντος μητρικού γάλακτος μπορούν να είναι:

Όλα τα βρέφη που θα πρέπει να λάβουν μητρικό γάλα αλλά η μητέρα τους δεν μπορεί να τους χορηγήσει το δικό της ή δεν μπορεί να παράγει δικό της.

Προτεραιότητα έχουν νεογνά / βρέφη τα οποία λόγω της κατάστασης τους, επιθυμείτε η ενίσχυση του ανοσοποιητικού τους συστήματος, η προστασία έναντι της νεκρωτικής εντεροκολίτιδας και των λοιμώξεων, η λήψη θρεπτικών παραγόντων και παραγόντων ανάπτυξης προκειμένου να επιταχυνθεί η ωρίμανση και η ανάπτυξη τους. Πρόκειται για:
– Πρόωρα νεογνά κατά τη διάρκεια παραμονής τους στο νοσοκομείο.
– Νεογνά μετά από δύσκολη χειρουργική επέμβαση.
– Νεογνά με συγγενείς καρδιοπάθειες ή ανεπάρκεια στο ανοσοποιητικό σύστημα.
– Νεογνά με οικογενειακό ιστορικό ατοπικής δερματίτιδας

Μια τράπεζα μητρικού γάλακτος λειτουργεί ως εξής:

  • Η υποψήφια δότρια μητρικού γάλακτος δηλώνει την επιθυμία της, υποβάλλεται σε ορολογικές εξετάσεις, απαντά ένα ειδικό ερωτηματολόγιο και υπογράφει έγγραφο με το οποίο συναινεί στη διάθεση του γάλακτος της.
  • Η αίτηση της υποψήφιας δότριας εξετάζεται και είτε εγκρίνεται είτε απορρίπτεται.
  • Οι επιλεχθείσες δωρήτριες: Είτε προσέρχονται στη τράπεζα μητρικού γάλακτος και επιτόπου αντλούν το γάλα. είτε αντλούν το γάλα στο σπίτι τους, το φυλάσσουν προσωρινά ακλουθώντας τις οδηγίες της τράπεζας και το στέλνουν εν συνεχεία στην τράπεζα είτε με δικά τους κατάλληλα μέσα είτε μέσω του δικτύου περισυλλογής (σε ορισμένες μόνον χώρες).
  • Το γάλα που έχει συλλεχτεί παστεριώνεται και εν συνεχεία καταψύχετε.
  • Όταν απαιτηθεί μητρικό γάλα τότε εάν το βρέφος βρίσκεται στην ίδια νοσοκομειακή δομή αποψύχετε και χρησιμοποιείται επί τόπου, εάν όμως όχι τότε αποστέλλετε κατεψυγμένο και αποψύχετε προτού καταναλωθεί από το βρέφος.

Στη χώρα μας λειτουργεί μία μόνον τράπεζα μητρικού γάλακτος στο μαιευτήριο του Περιφερειακού Γενικού Νοσοκομείου «Έλενα Βενιζέλου» (τηλ. 210-6462782 / Ώρες λειτουργίας: 7 πμ – 10 μμ / http://www.hospital-elena.gr).

Θα πρέπει να τονιστεί πως τόσο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όσο και η UNICEF συνιστούν ως πρώτη επιλογή για τη σίτιση των βρεφών των οποίων οι μητέρες δεν μπορούν να χορηγήσουν ή δεν μπορούν να παράγουν το δικό τους γάλα, τη χορήγηση ανθρώπινου παστεριωμένου γάλακτος από επιλεγμένες μητέρες δότριες.

Πηγή:

Γιατί υπάρχουν τόσες πολλές γλώσσες στον κόσμο;

Χιλιάδες χρόνια πριν, οι άνθρωποι σε διάφορες κοινότητες σε όλο τον κόσμο εφεύραν λέξεις για να περιγράψουν τη ζωή τους . Οι γλώσσες εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου . Η  Ελληνική έχει αλλάξει τόσο πολύ που αν ακούσει κάποιος Αρχαία Ελληνικά, θα έχει πρόβλημα κατανόησης .
stock-vector-greetings-in-ten-languages-51825088

Ακούγοντας ένα παιδί κάποιον να μιλάει διαφορετική γλώσσα ,απορεί .  «Όσο πιο γρήγορα βοηθήσουμε τα παιδιά να καταλάβουν  ότι μπορούν να μάθουν πολλά από άλλους πολιτισμούς, τόσο πιο πιθανό είναι να συναναστραφούν με ανθρώπους άλλων λαών» σημειώνει ο κ. Jillian Cavanaugh, Ph.D., αναπληρωτής καθηγητής της ανθρωπολογίας και της αρχαιολογίας στο Brooklyn College, στο Νέα Υόρκη.
Υπενθυμίστε στο παιδί σας ότι μπορεί να πιστεύουν , ότι οι άνθρωποι από άλλους πολιτισμούς μιλούν με ασυνήθιστο τρόπο αλλά επισημάνετε  ότι ορισμένες λέξεις που χρησιμοποιούν συχνά προέρχονται από άλλες γλώσσες, όπως το μπαλέτο (γαλλικά) ή πάστα  (ιταλικά).

http://www.ma8eno.gr

Γιατί οι γάτες με τρία χρώματα, δηλαδή αυτές που έχουν κεραμιδί, μαύρο και άσπρο τρίχρωμα, είναι όλες θηλυκές;

gates

Τα Θηλυκά άτομα διαθέτουν 2Χ χρωμοσώματα, τα οποία καθορίζουν το συγκεκριμένο φύλο.  Κατά την ανάπτυξη του ατόμου, τα κύτταρα αποφασίζουν να ενεργοποιήσουν ένα από τα χρωμοσώματα.   Στις γατούλες τα γονίδια που καθορίζουν το χρώμα ( συγκεκριμένα το κεραμιδί και το μαύρο) βρίσκονται σε διαφορετικό Χ χρωμόσωμα. Με αποτέλεσμα τα κύτταρα που έχουν απενεργοποιήσει το ένα Χ εκφράζουν το κεραμιδί χρώμα και τα κύτταρα που έχουν απενεργοποιήσει το άλλο Χ εκφράζουν το μαύρο. Έτσι η γάτα που έχει και τα δύο αυτά χρώματα στη γούνα της είναι απαραίτητα θηλυκή! ( το τρίτο χρώμα συνήθως είναι το άσπρο. βέβαια μπορεί να μην υπάρχει τρίτο χρώμα, αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η συνύπαρξη του μαύρου και του κεραμιδί). Έτσι μπορούμε να προβλέψουμε το φύλο μιας γάτας μόνο από το χρώμα της!

http://www.ma8eno.gr

Γιατί δεν υπάρχουν πια δεινόσαυροι;

i-269-7d9-9-2 Σύμφωνα με κάποια θεωρία πριν περίπου 65 εκατομμύρια χρόνια, ένας τεράστιος     αστεροειδής συγκρούστηκε με τη Γη και άλλαξε τα πάντα στον πλανήτη.

Οι δεινόσαυροι δεν μπορούσαν να προσαρμοστούν και τελικά πέθαναν δίνοντας τηνευκαιρία

σε άλλα ζώα που ταίριαζαν στο νέο κλίμα να αναπτυχθούν.

Οι δεινόσαυροι είναι ζωντανή απόδειξη ότι ο κόσμος κάποτε ήταν πολύ διαφορετικός

http://www.ma8eno.gr

Γιατί δεν θέλουμε οι άλλοι να δουν τα ιδιωτικά μέρη μας;


photo_2009_12_05_kids_safety
Εξηγούμε στα παιδιά : Τα ιδιωτικά μέρη μας τα χρησιμοποιούμε για πράγματα που δεν κάνουμε δημόσια, όπως η  τουαλέτα – γι ‘αυτό τα ονομάζουμε ιδιωτικά μέρη. Είναι επίσης ο ίδιος λόγος που τα καλύπτουμε με ένα μαγιό στην πισίνα ή που κλείνουμε  την πόρτα όταν χρησιμοποιούμε το γιο-γιο. Εμείς δεν δείχνουμε τα ιδιωτικά μέρη μας σε οποιονδήποτε, εκτός από μαμά και το μπαμπά ή έναν έμπιστο ενήλικα, όπως ένα γιατρό στο ιατρείο του.

Αν κάποιος προσπαθήσει να σας αγγίξει ή σας κάνει να αισθανθείτε  άβολα, παρακαλώ να το αναφέρετε στους γονείς σας άμεσα!
http://www.ma8eno.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s